Türkiye otomotiv pazarında bir süredir devam eden soğuma, bu kez dengeleri değiştirdi. Pazardaki genel daralmaya rağmen yıllardır satış rekorları kıran ve düşüş eğilimine meydan okuyan SUV segmenti, tarihinde ilk kez gerileme kaydetti.
Ali YILDIRIM
Otomotiv pazarında bir süredir hissedilen fırtına, segment fark etmeksizin etkisini artırıyor. Otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, yılın ilk yarısında (Ocak-Haziran) bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,19 daralarak 558 bin 179 adet seviyesine geriledi. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 607 bin 977 adetlik rekor satışa ulaşan sektörde, beklenen kan kaybı tüm alanlara yayılmaya başladı. Ancak verilerin sunduğu en çarpıcı detay, pazarın “yıkılmaz kalesi” olarak görülen SUV modellerinde yaşandı.
Yıllar sonra ilk daralma
Daha önce genel pazarda daralma yaşansa dahi SUV modellerine olan talep ivme kaybetmiyor, yüksek satış rakamlarıyla pazarı adeta tek başına yukarı taşıyordu. Ancak son veriler, tüketici alışkanlıklarındaki bu güçlü kalkanın da çatlamaya başladığını gösterdi. Ocak-Haziran döneminde 284 bin 493 adetlik satışla binek araç pazarından yüzde 64,6 gibi ezici bir pay almayı başaran SUV segmenti, yüksek pazar payına rağmen uzun bir aradan sonra ilk kez geçen yılın aynı dönemine göre daralma yaşadı. Yüksek satış hacmine rağmen yaşanan bu gerileme, otomotiv dünyasında bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Pazardaki gövde tipi dağılımına bakıldığında diğer kanat araçların durumu ise şöyle şekillendi:
• Sedan: Kan kaybetmeye devam eden geleneksel lider, yüzde 20,5 pay ve 90 bin 216 adetle ikincilikte kaldı.
• Hatchback: Yüzde 14,5 pay alan hatchback modeller, 63 bin 991 adetlik satışla 70 bin eşiğinin altına geriledi.
Ticari araçta sert fren
Sektördeki diğer kritik kırılma ise hafif ticari araç kanadında yaşandı. İlk 6 ay toplamında yüzde 1,69’luk sınırlı bir kayıpla (117 bin 945 adet) görece dirençli duran hafif ticari pazarı, Haziran ayında adeta duvara çarptı. Haziran ayında hafif ticari araç satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,53 gibi sert bir düşüşle 21 bin 063 adede çakıldı. Reel sektörün, KOBİ’lerin ve lojistik firmalarının yüksek borçlanma maliyetleri nedeniyle filolarını yenileme ve yeni yatırım yapma kararlarını ertelemesi, ticarideki bu sert frende ana etken oldu. Hafif ticari pazarında Van (Kapalı Kasa) modelleri 89 bin 848 adetlik satış ve yüzde 76,2’lik dev payla lojistik ve kurye sektörünün ana omurgası olmayı sürdürdü.
Dizel tarihe karışıyor, hibrit yükselişte
Pazardaki daralmaya eşlik eden bir diğer süreç ise motor tercihlerindeki radikal dönüşüm oldu:
• Benzinli: 182 bin 492 adet ve yüzde 41,5 payla liderliğini koruyor.
• Hibrit: 145 bin 804 adetle pazarın yüzde 33,1’ini ele geçiren hibritler, benzinlinin en güçlü alternatifi haline geldi.
• Elektrikli: Yüzde 100 elektrikli araçlar 81 bin 331 adetle pazardan yüzde 18,5 pay aldı. Ancak elektrikli segmentinde de ivme düşüşe geçti; geçen yıl ilk yarıda 85 bin seviyelerinde olan satışlar gerileme gösterdi. Düşük vergi dilimli (160 kW altı) modeller elektrikli pazarının yüzde 89,8’ini kapsadı.
• Dizel: Bir dönemin gözdesi dizel araçlar adeta silindi. İlk yarıda yalnızca 27 bin 485 adet satılan dizeller, yüzde 6,2 payla tarihi dip seviyesini gördü.
• Şanzıman: Satılan otomobillerin yüzde 96,9’u otomatik şanzımanlı oldu. Manuel vites piyasadan silinme noktasına geldi (%3,1).
Markalar agresif kampanyalara hazırlanıyor
Geçtiğimiz yılı 1 milyon 368 bin adetlik tarihi bir zirveyle kapatan sektör, 2026 sonu için koyduğu 1.3 milyonluk rekor hedefinden hızla uzaklaşıyor. İlk yarıdaki 558 bin adetlik gerçekleşme, faiz politikasında ve kredi erişiminde radikal bir gevşeme yaşanmadığı takdirde pazarın yılı 1 milyon sınırı civarında kapatabileceğine işaret ediyor. Bu durum, yılın ikinci yarısında markalar arasındaki rekabeti kızıştıracak. Sektör temsilcileri, pazar payını korumak isteyen dev markaların önümüzdeki günlerde yüzde 0 faizli finansman fırsatları, uzun vadeli takas destekleri ve yüksek tutarlı nakit indirimleriyle agresif kampanyaları sahaya sürmesini bekliyor.
News
